Wydawca – Korporacja Ha!art:

Wyprawa na Ukrainę ciągle jeszcze pachnie przygodą: trwającą w nieskończoność podróżą zdychającym autobusem, kilkugodzinnym staniem na granicy razem z przemytnikami wódki i papierosów, tysiącem absurdów życia codziennego, rozległymi przestrzeniami, kozacką fantazją, słowiańską duszą, poezją i śpiewem.

Cząstki pomarańczy to owoc takich właśnie niezwykłych wypraw i przygód. To wybrana i zebrana, wychodzona i wystana, przytaszczona, przez granicę przemycona – najświeższa poezja ukraińska. To urodzeni w latach 60., 70. i 80. autorzy: Oksana Zabużko, Wiktor Neborak, Jurij Izdryk, Marija Szuń, Nazar Honczar, Roman Sadłowski, Iwan Łuczuk, Iwan Andrusiak, Marianna Kijanowska, Marjana Sawka, Oksana Łucyszyna, Dmytro Łazutkin, Katrina Haddad, Ołena Husejnowa, Ołeh Kocarew, Bohdana Matijasz, Lubow Jakymczuk, Bohdan Ołeh Horobczuk, Andrij Lubka w przekładach Anety Kamińskiej.

Fragmenty antologii możecie przeczytać tutaj

Поїздка до України все ще й далі пахне пригодою: безкінечною подорожжю автобусом, що ледве тримається купи, кількагодинним стоянням на кордоні разом із людьми, які перевозять контрабандою горілку й сигарети, тисячею абсурдних випадків повсякдення, далекими відстанями, козацькою фантазією, слов’янською душею, поезією та співом.

«Дольки помаранчі» – це плід саме таких незвичайних поїздок і пригод. Це вибрана й зібрана, виходжена й вистояна, притягнена, провезена контрабандою через кордон найсвіжіша українська поезія.

Це автори, які народилися в 1960-х, 1970-х і 1980-х роках: Оксана Забужко, Віктор Неборак, Юрій Іздрик, Марія Шунь, Назар Гончар, Роман Садловський, Іван Лучук, Іван Андрусяк, Маріанна Кіяновська, Мар’яна Савка, Оксана Луцишина, Дмитро Лазуткін, Катріна Хаддад, Олена Гусейнова, Олег Коцарев, Богдана Матіяш, Любов Якимчук, Богдан-Олег Горобчук, Андрій Любка в перекладах Анети Камінської.

Źródło: http://ha.art.pl/, http://pk.org.pl/

21.06.2011, 19.00, Kraków, Klub Lokator, ul. Krakowska 27

Prowadzenie Michał Olszewski.

Ostap Slyvynsky to ukraiński poeta, literaturoznawca i tłumacz, a także uczestnik projektu  “Listy do Miłosza/Letters to Milosz” Z okazji 100. rocznicy urodzin Czesława Miłosza, Europejska Sieć Domów Literackich HALMA zainicjowała międzynarodowy projekt literacki “Listy do Miłosza/Letters to Milosz”. Do udziału w przedsięwzięciu zaproszono 10 europejskich pisarzy z krajów UE oraz krajów sąsiadujących. Autorzy mieli za zadanie skomentowanie autobiograficznego dzieła Miłosza z 1958 r. “Rodzinna Europa”, jak również zaprezentowanie obrazu dzisiejszej Europy oraz nakreślenie wizji jej przyszłości. Ich eseje dostępne są tutaj. Dotychczasowe wyniki prac zaprezentowane zostały publiczności podczas cyklu spotkań literackich w Pradze, Lipsku, Wilnie, Zurychu i Paryżu. W Krakowie odbędzie się ostatnia prezentacja. Autorzy mają nadzieję, że dzięki udziałowi w projekcie autorów spoza Unii uda się stworzyć wspólnotę literacką, wykraczającą poza granice polityczne i zainicjować dialog o wartościach europejskich i wizji Europejczyka w kontekście “Rodzinnej Europy” Miłosza.

Projekt powstał dzięki współpracy z European Cultural Foundation, szwajcarską fundacją Pro Helvetia, Instytutami Polskimi w Lipsku, Pradze i Wilnie oraz niemieckim MSZ. Organizatorem projektu jest HALMA, stowarzyszenie zrzeszające 26 centrów literackich w 21 europejskich krajach, którego głównym celem jest współpraca kulturalna i literacka. HALMA stanowi platformę wymiany myśli intelektualnej pisarzy, tłumaczy i promotorów literackich. Polskimi partnerami HALMY są Stowarzyszenie Willa Decjusza i Fundacja Pogranicze.

Udział w projekcie biorą:

IHAR BABKOV (BIAŁORUŚ)

ARTUR BECKER (NIEMCY/POLSKA)

PETER HAFFNER (SZWAJCARIA)

PETRA HULOVA (CZECHY)

DRAGO JANČAR (SŁOWENIA)

ALEXANDER LUKASHUK (BIAŁORUŚ)

PREDRAG MATVEJEVIĆ (CHORWACJA/WŁOCHY)

PIERRE PACHET (FRANCJA)

DONATAS PETROŠIUS (LITWA)

OSTAP SLYVYNSKY (UKRAINA)

IGOR STOKFISZEWSKI (POLSKA)

Źródło: letterstomilosz.eu

Zdjęcie pochodzi ze strony:literator.ucoz.ru/photo/47-0-594

Kolejna edycja, kolejna dawka sztuki po ukraińsku! Rusza IV edycja jednego z największych festiwali wEuropie Środkowo – Wschodniej promujących kulturę Ukrainy. Tym razem to więcej niż wiosna! Zmienia postrzeganie, podejmuje odważne, zaangażowane tematy, łamie stereotypy. Chce spojrzeć na Ukrainę oczyma świadomego Europejczyka, stąd hasło: „między Ukrainą a prawdą”. W tym roku w sześciu miastach w Wielkopolsce, a w roku 2012 w całym kraju wystartują imprezy pod znakiem UKRAIŃSKIEJ WIOSNY.

Program festiwalu

Więcej

W niedzielę 15.05. o godzinie 18.00 w synagodze Tempel podczas IV. wieczoru poetyckiego “Wielkie Księstwo Poezji”wystąpi legenda ukraińskiej poezji Ołeh Łyszeha, Andrej Chadanowicz (Białoruś), Oleg Czuchoncew (Rosja), Tomas Venclova (Litwa / USA) oraz Adam Zagajewski.

Z tego wieczoru Czesław Miłosz byłby chyba najbardziej zadowolony. Alergicznie reagujący na nacjonalizm, był zwolennikiem dalekowzrocznej koncepcji wschodniej polityki Jerzego Giedroycia, upominającym się o los Bałtów i ujarzmionych narodów Europy. Był szczęśliwy, mogąc w 1997 roku podejmować w Krakowie na pierwszym „Spotkaniu Poetów Wschodu i Zachodu” przyjaciół z Litwy, Łotwy, Estonii i Rosji. Nieprzypadkowo spotkanie to poprowadzi kontynuujący tradycje pojednania i przyjaznego współistnienia sąsiadów Krzysztof Czyżewski – twórca Fundacji Pogranicze i Międzynarodowego Centrum Dialogu im. Czesława Miłosza.

Wiersze O. Łyszehy w przekładzie Oli Hnatiuk mozna przeczytać tu

 Wiecej

Źródło:milosz.365.pl

biurofestiwalowe.pl

Pawło Korobczuk: poeta, muzyk, dziennikarz. Urodził się w 1984 roku na Piotra i Pawła w Łucku. Studiował na Wydziale Wschodoznawstwa Państwowego Uniwersytetu im. T. Szewczenki w Kijowie.

Autor trzech tomów poetyckich: „Natszczenebo” („Натщенебо”, Wyd. Смолоскип, Kijów 2005); „Cilodobowo” (”Цілодобово”, Wyd. Факт, Kijów 2007, razem z poetami B. Horobczukiem i O. Kocarewem); „Kajfolohja” (”Кайфологія”, Wyd. Факт”, Kijów 2010).

Jest laureatem konkursów „Nepowtornist” (2003), „Smoloskyp” (2004), „Molode wyno” (2005), „Neosfera” (2006), „Pidkowa Pehaza” (2006), „Literaturnyj Olimp” (2007), „Prosto tak” (2008), „Prywitannia żyttia” (2009), konkursu strony www.slonyk.com (2010).

Zwycięzca dziesięciu slamów poetyckich: slam na festiwalu „ZEX” (2006), lwowski slam (2008), białorusko – ukraiński slam (2008), slam na „Szuster Live” (2008), niemiecko – ukraiński slam (2009), Kijowski literacki slam (2009), slam w „Awenju” (2009), slam Kijowskiej wyższej ligi slamu (2010), finalista 1-go ukraińsko-rosyjskiego slamu (2007), a także irpińskiego (2006) i chmielnickiego (2007) slamów.

Drukował w czasopismach: „Afisza (Афіша)”, „Polityka i kultura (Політика і культура)”, „Szo (Шо)”, Suczasnist (Сучасність)”, „Kurier Krywbasu (Кур’єр Кривбасу)”, „Kyjiwska Rus (Київська Русь)”, „Nowa proza (Нова проза)”, „Radar”, „Prosto neba (Просто неба)”, „Swiatyj Wolodymyr (Святий Володимир)”, antologiach:

„2 tonny”, „II, IV międzynarodowy festiwal we Lwowie”, „Charkowska barykada-2”. Jego literackie i publicystyczne utwory periodycznie pojawiają się na stronach: lyrikline.org, bukvoid.com.ua, molodaukraina.org, samvydav.net, tochka.org.ua, inlit.com.ua, slonyk.com, kultrevansh.com

Jest uczestnikiem literackich akcji i festiwali na całej Ukrainie, a także w Berlinie, Moskwie i Mińsku oraz gościem literackiego funduszu Literaturwerkstatt Berlin.

Pawło Korobczuk (tłum. Aneta Kamińska)

taksówkarz

długo myślałem i myślę, że do tej pory myślę,

i doszedłem do wniosku, wychodząc z siebie o północy, żeby złapać taksówkę do domu,

że to nie ja mam władzę nad informacją, tylko ona – nade mną.

a najbardziej boję się myśleć o informacji,

bo ją trzeba myśleć od razu całą, z nią spokojnie nie pogadasz sam na sam.

skoro informacja i Bóg są niewyczerpane, to są jednością.

pieniądze też są niewyczerpane – dodał taksówkarz i zapytał, dokąd jechać.

powietrze wypełnione krupkami teologicznej kamasutry,

przestrzeń wybucha w nieoczekiwanych miejscach jak terrorysta-samobójca,

i czas zatrzymuje się, oszołomiony jak człowiek na szynach przed pociągiem,

nie wiedząc, gdzie się rzucić – w lewo? w prawo?

tak właśnie i ja siedziałem na tylnym siedzeniu, uświadomiwszy sobie,

na ile informacja zawładnęła mną i z tyłu, i z przodu,

ścisnęła moją głowę jak podniecona kobieta między udami,

wżarła się w moją krew jak narkotyk, domagając się jak największej dawki.

informacja jest w mojej krwi tak bardzo, że znam wszystkie jej składniki –

osocze, leukocyty, jak również trombocyty.

nasza krew przestaje być krwią – rozdrabnia się na części

tak jak wiara w Boga staje się, powiedzmy, katolicyzmem czy baptyzmem,

jak u człowieka rozdziela się dzieciństwo i starość,

jakby świat był tylko trupem w laboratorium dla studentów-medyków.

tak właśnie siedziałem w jednym aucie z taksówkarzem,

nie będąc w stanie ani podać swojego adresu,

ani wyjść z samochodu.

imiona

podoba ci się upaść i potoczyć się od swoich słów

słowa są ważne kiedy są imionami albo kiedy za nie trzeba odpowiadać

słowa trzeba wychowywać ale jak można odpowiadać za pełnoletnie słowa

dlatego od słów często się wymawia podrzuca do przytułków

bezdzietni będą doglądać je z niespotykaną miłością

i wychowywać w nich swoje ulubione terminy i pojęcia

listy zazwyczaj umierają zanim dojdą

do niezbędnego punktu wrzenia

głosy zsychają się twardnieją jak skórka od chleba zanim włożą się

do ust

i twarz wygina się jak wąż

przekłuty strzykawką z kilkoma centymetrami sześciennymi nieprzekładalnego milczenia

skóra martwych i skóra żywych odzywa się ale na różne imiona

inaczej odzywa się skóra tej schizofreniczki która przysiadła się do mnie w metrze

ręką gładziła powietrze i przeczytałem

że powietrze ma włosy i ramiona

że powietrze ma terminy i pojęcia

że powietrze ma związki rodzinne ze słowami przecież oddychamy

schizofreniczka obecna jest tylko pod swoją milczącą skórą

tylko przed sobą jak przed Bogiem wypowiada siebie i swoje imię

i powtarza je jakby przebierała paciorki różańca ze swoimi imionami

z których każde przeciska się za linię horyzontu

jak do drzwi wagonu z napisem Nie opierać się

i krajobraz rusza z miejsca

nie zapowiadając następnej stacji

chciałem odezwać się ale nie znałem imienia skóry schizofrenicznej dziewczyny

brakuje mi imion dlatego usynawiam podrzucone

brakuje mi imienia dlatego chronię każde podrzucone

przeszywające rusznice

niedawno wróciłem z wojska ale czuję

że nigdy nie dam rady stamtąd wrócić

wspomnienia pojawiają się nagle jak nadprogramowe rozkazy od lejtnanta

który uważał że twarz nie musi odróżniać się od kolana

mówił: z kobiet jeszcze mogą wyjść ludzie albo chociażby jeden człowiek

a z ciebie? my ci pokażemy więcej poezji niż ty fizycznie będziesz mógł napisać to znaczy wytrzymać

byłem w niej raz i ona nigdy nie zniknie z moich snów

ale to nie kobieta to armia

moje jedzenie ubranie ruchy łzy zostały obmyślone przez lejtnanta półtora roku naprzód

i jakby między dwoma przejściami granicznymi nosiłem w ciągu nich swoją tęsknotę ukrywałem się

czasami w kryjówce uspokajając ją oglądałem zdjęcia rozebranych kobiet albo modliłem się

chociaż do tego ostatniego – choć to zupełnie nie jest ostatnie – ukrywanie się nie jest konieczne

do modlitwy nic nie jest konieczne oprócz Boga

nocne łóżko w koszarach ratuje jak delfin

trzymając się poduszki jak płetwy która unosi mnie jak topielca z mułu

i niesie w kierunku świtu albo pobudki albo fałszywego alarmu

fałszywego

skoro wojna to zawsze pomyłka

początek której powstrzymywałem przez te półtora roku

czteroptyk o poznaniu

***

jak dobrze że teksty można czytać

kilka razy wolniej i szybciej

naprawić pomyłki wychować dzieci

inaczej ale jeśli chodzić nie tak jak wcześniej

czy będzie parkiet skrzypieć w poprzednich

miejscach jednocześnie z twoim teraźniejszym

chodzeniem i czy odbije się to na twojej

skórze albo trawieniu

***

nie wiedziałem że serce może bić

przeciwnie do wskazówek zegara a lekarz

zaczął wyjaśniać zdjąwszy okulary

kiedy pływacy w basenach przepływają

dystans to płyną w

obydwie strony tu lekarz zamilkł

i zaczął mówić z powrotem ale już

nie stylem wolnym tylko żabką

otworzyłem okno żebyśmy my i wy

odetchnęli świeżym powietrzem

***

rozmowy z którymi chodziłem do nienarodzonych

bo nie dowierzam prawie nikomu więcej

bo tylko one mieszczą w sobie wszystkie

doświadczenia ssąc niedorozwiniętymi

ustami maleńkie paluszki i właśnie

przez to ich mistrzowskie zajęcie

zrobiłem się milczący i chodziłem

już z milczeniem ale do innych

***

ostatnimi czasy ona staje na taborecie

pośrodku sklepu w metrze w łóżku ze mną

żeby stać się wyższą albo wieszać się powinien

minąć czas wtedy stanie się jasne

jednocześnie kiedy upadnie taboret i ona

pozostanie wysoko

wyżej niż wszystko

Podczas 14. Targów Książki w Krakowie będzie mieć miejsce premiera drugiego numeru trójjęzycznego magazynu literackiego „Radar”. Znajdą się w nim m.in. poezja Kateryny Babkiny, Cezarego K. Kędera, Joanny Lech, Toma Schulza, Iryny Szuwałowej, Julii Stachiwskej, Jana Wagnera i Konrada Wojtyły , proza Dirka Braunsa, Larysy Denysenko, Matthiasa Göritza, Huberta Klimko-Dobrzanieckiego, Marty Syrwid, Hałyny Tkaczuk, Salome Wieland i Oksany Zabużko oraz felieton Marcina Wilka.

Redakcja „Radaru” zaprasza wszystkich zainteresowanych do odwiedzenia swojego stoiska w Hali Targowej oraz do udziału w spotkaniach z autorami związanymi z magazynem. Program spotkań:

4 listopada (czwartek):
Katarzyna Sowula PL (12.00-13.00), Bogdan Sławiński PL (14.00-15.00), Joanna Pawluśkiewicz PL (15.00-16.00), Eivind Hofstad Evjemo i Knut Olav Homlong NO (16.00-17.00);

5 listopada (piątek):
Saszko Uszkałow UA (12.00-13.00), Benjamin Lauterbach DE (13.00-14.00), Natalka Śniadanko UA (14.00-15.00), Leszek Onak – prezentacja liternet.pl (16.00-17.00),  Mariusz Sieniewicz (17.00-18.00);

6 listopada (sobota):
Marcin Wilk PL (11.00-12.00), Katarzyna Sowula PL (12.00-13.00), Robert Ostaszewski PL
(13.00-14.00), Marta Syrwid PL (15.00-16.00);

7 listopada (niedziela):
Serhij Żadan UA (11.00-12.00), Konrad C. Kęder PL (12.00-13.00),
Matthias Göritz DE i Igor Stokfiszewski PL (13.30-14.30), Joanna Lech PL (14.30-15.30).

Targi Książki w Krakowie
ul. Centralna 41a

Koordynacja projektu:
Renata Serednicka – renata@villa.org.pl

źródło http://www.villa.org.pl/index.php?nr2=588

• уривок з нового роману Сергія Жадана
• інтерв’ю з Богумилою Бердиховською
• верлібри Іздрика
• переклади Маріуша Сєнєвіча (PL) та Бйерна Бікера (DE)
• світлини Юрка Дячишина
• рецензії та поточні літературні новини з Нашої Частини Європи

Запрошуємо читати і коментувати http://www.e-radar.pl/

Spotkaliśmy się z Pawłem kilka dni po kijowskim slamie w art klubie Kupidon w centrum Kijowa…

Bohdan: Cześć Pawle. Ile zarobiłeś podczas ostatniego slamu?
Pawło: Podczas ostatniego slamu, który wygrałem kilka dni temu, zarobiłem dokładnie 460 hrywien. Co prawda, do domu przywiozłem około trzystu.
-    460 to dużo czy mało? Ile powinien zarabiać pisarz?
-    Przede wszystkim pisarz ma zarabiać. Trochę więcej od dziennikarza, dlatego, że jego teksty uważa się za ciekawsze, oryginalniejsze, powiedzmy bardziej kultowe. Można wziąć przeciętną pensję dziennikarską i pomnożyć ją przez półtora. Sadzę, że to będzie odpowiednia cena za działalność literacką, chociaż w dużej mierze powinna zależeć ona od jakości, od stanu pisarza, od  stanu jego rozkręcenia. Jeśli chodzi o slam, można uznać, że 460 hrywien to nie jest aż tak mało. Trzeba zauważyć, że to była najwyższa suma (najniższa wynosiła ok. 100 hrywien).
-    Kiedy po raz pierwszy nazwałeś się poetą? Kim chciałeś zostać w dzieciństwie: poetą, muzykiem, może policjantem?
-    Nawet nie pamiętam, kim chciałem zostać. Przypominam sobie, że podobały mi się dziewczyny. Myślałem o pracy kierowcy, mój dziadek był kiedyś kierowcą wiejskim. Pewnie, gdybym nie został poetą, byłbym kierowcą. Zacząłem pisać w wieku dziewięciu lat (właśnie uświadomiłem sobie, że piszę już czternaście lat). W chwili, gdy odbierałem dowód osobisty, mniej więcej orientowałem się, czego oczekuję od siebie jako poety.
-    Chciałbyś pracować wyłącznie jako pisarz?
-    Tak, bardzo. Co prawda, w tej dziedzinie szczególnie nie zarobisz. Ale za to można zarobić na działalności okołoliterackiej: grantach, stypendiach, publikacjach, wykładach. Z samego pisania, wydawania czy slamerstwa raczej się nie wyżyje.
-    Wróćmy trochę do przeszłości. Miałeś swoich idoli, na których się wzorowałeś?
-    W dzieciństwie miałem całkowicie innych idoli niż teraz. Pozostało mi dosłownie kilku, na których się opieram. Choć nie są już idolami, ale pozostali dla mnie ważnym odwołaniem podczas czytania, odbioru. W dzieciństwie moimi idolami byli członkowie jakiejś szkoły niemieckiej lat 30.-50.: Rilke, Celan, Trakl. A tak naprawdę na twórczość literacką wpływają przede wszystkim fragmenty życia: na przykład kac tak samo zmusza do poważnego zamyślenia się nad życiem lub jakieś choroby. No i miłość.
-    A na przykład Viktor Coy, Kurt Cobain, Jim Morrison?
-    Kurt Cobain miał na mnie ogromny wpływ… trochę większy niż Oleh Skrypka (śmiech). Morrisona traktuję po prostu jak dobrego muzyka. Kto tam jeszcze był? Coya też szanuję, po prosu znalazł się w odpowiednim czasie, kiedy był potrzebny i mógł się stać tym, kim się stał.
-    W Kijowie mieszkasz osiem lat, ale twoje rodzime miasto to Łuck. Opowiedz coś o nim, o Łucku swojego dzieciństwa, młodzieńczej szkole przetrwania i dzisiejszym Łucku, można tam znaleźć coś ciekawego?
-    Na ten temat można dużo opowiadać. W Kijowie żyję już dziewięć lat. Wcześniej uczyłem się w szkole w Łucku. Z tym przede wszystkim wiąże się moje dzieciństwo. Na placu szkolnym łamałem ręce, nogi, grałem w piłkę. Jak twierdził dyrektor, nasza szkoła była jedną z najbardziej bandyckich. Zresztą pewnego razu uczniowie jedenastej klasy zepchnęli go ze schodów, wybili mu zęby i połamali nogi… Potem jeszcze jeden uczeń starszej klasy kopnął nauczycielkę chemii, a inni ją opluli. Na lekcjach się piło i paliło. Czyli, jak się okazało, dyrektor miał rację. Oprócz szkoły wieczorowej nasza była najbardziej bandycka. Teraz patrzę na tych niegdysiejszych małoletnich chuliganów, swoich kolegów z klasy, gdy stanęli przed „wyborem życiowym”, to  połowa z nich wybrała narkotyki, jedna trzecia siedzi w więzieniu, a jedna trzecia uderzyła w baptyzm i religię. Niegdysiejszy Łuck różni się od dzisiejszego pod względem rozwoju infrastruktury. Pojawiły się miejsca, do których może się udać tak zwana inteligencja czy bohema lub po prostu kulturalni ludzie. Dla odmiany od nocnych klubów popularnych w latach 90, powstały nowe miejsca spotkań. Ale miasto pozostało jasne, spokojne i ciche, czyli, według mnie, takie, jakie było na początku swego istnienia. Przede wszystkim dla mnie jest to miasto jasne, jasne, jasne i różne…
-    Warto tam pojechać?
-    Oczywiście. Można tam wiele zobaczyć. Zabytki architektury, zamek, stare miasto, polskie mikrodzielnice i tak dalej. Jest taki architekt, który wybudował dom na brzegu Styru. Jego budowla jest ciekawsza od Domu z Chimerami w Kijowie.
-    Mówiłeś o swoich podróżach po dwudziestu obwodach ukraińskich. Co według ciebie łączy Ukraińców i nasz kraj?
-    Nie byłem jeszcze w trzech obwodach. Dwa tygodnie przebywałem w Ługańsku, to dobre doświadczenie. A Ukraińców łączy jedynie myśl o tym, że są Ukraińcami. Podobnie jak Rosjan łączy jedynie terytorium i myślenie, że jest się Rosjaninem. Rosjaninem może być i pierwszy lepszy skośnooki gość, który mieszka gdzieś w Jakucji lub Tatar, który uważa się z czystego Rosjanina. Wprawdzie u nas nie ma takiego szerokiego spektrum narodowego, jednak zauważalna jest różnorodność w odbiorze Ukrainy, a ludzi łączy to, że uważają siebie za Ukraińców i prawdopodobnie jeszcze mentalność. Ukraińcy nawet nie muszą zdawać sobie z niej sprawy, ale ona istnieje. Z drugiej strony jakikolwiek jaremczanin diametralnie różni się na przykład od mieszkańca Starobilska.
-    A gdzie w pierwszej kolejności warto zobaczyć Ukrainę? Jakie to są miejsca?
-    To nie miejsca, a świadomość tego, że jedziesz po Ukrainie – koniecznie autobusem po centralnej Ukrainie, na przykład po Czerkaszczyźnie, Dnipropetrowszczyźnie. Jedziesz i patrzysz na pola i fragmentaryczne lasy. To takie najogólniejsze spojrzenie na Ukrainę. A więc można ją zobaczyć również w Karpatach. A mieszkaniec Chersoniu pomyśli: „czy to może być Ukraina? Moja Ukraina jest całkowicie inna”. Uogólniając, jest to taka miejscowość lekko pagórkowata na trasie Kijów-Dnipropetrowsk.
-    Porozmawialiśmy trochę o Ukrainie. Teraz kolej na Polskę. Co wiesz o polskiej literaturze?
-    Wiem, że to bardzo dobra literatura. Całkowicie odróżnia się od ukraińskiej. Jeśli weźmiemy pod uwagę geocentryczne punkty odniesienia, ukraińska literatura znajdzie się gdzieś między literaturą rosyjską i polską. Uważam, że ostatnia z nich jest dosyć introwertyczna, wewnętrzna (w zasadzie poeci zachodnioukraińscy ciążą ku takiej literaturze). Polska jest bliżej Europy, w której panują rzeczy suche, strukturalnie niezrozumiałe, ciężkie w odbiorze, w które mogą wczytać się tylko specjaliści albo fani literatury. Ku temu skłania się polska literatura, natomiast ukraińska skłania się ku polskiej.
-    Co z polskiej literatury zapamiętałeś i będziesz pamiętał?
-    Gombrowicza. Jest mi bardzo bliski. Swego czasu bardzo spodobał mi się Jan Twardowski. W zasadzie coś podobnego mogłoby się pojawić również na Ukrainie, jeśli już się nie pojawiło gdzieś w okolicach Szkoły Kijowskiej. Jeśli chodzi o młodą literaturę… Ogromny wpływ wywarł na mnie styl powieści Masłowskiej „Wojna polsko-ruska”.
-    A Adam Mickiewicz?
-    Oczywiście! Wspaniały młody poeta. Niedawno brał udział w slamie kijowskim. Wprawdzie nie wygrał, ale za to miał bardzo interesujący występ. Spodobał mi się. Pisał o Krymie i ziemiach ukraińskich. Tak, jestem wdzięczny za to, że jest.
-    Poeta ukraiński musi pisać wiersze rymowane?
-    Niekonieczne, nie wszyscy poeci mogą być Adamami Mickiewiczami. Może pisać, jak chce, byleby pisał, skoro jest poetą.
-    Na przykład tak jest w twoich ostatnich utworach.
-    Ostatnio piszę fifti-fifti. Traktuję to jak praktykę, urozmaicenie siebie oraz literatury dla siebie. Jeśli nie ograniczasz się jedynie do wiersza wolnego lub rymowanego, poszerzasz swą świadomość. Wiersz wolny jest w zasadzie jak trankwilizator, jak amfetamina. Czy amfetamina jest trankwilizatorem? Nie pamiętam.
-    Skąd pojawiło się u ciebie zainteresowanie kalamburem?
-    To jakaś gra wewnętrzna, która bardzo mi się podoba i jest pozytywnie odbierana. Nawet czasami myślę, że to pomyłka ucha wewnętrznego, która przejawia się wtedy, gdy jedziesz metrem albo po prostu rozmawiasz z kimś i słyszysz całkowicie inne słowa, wynajdując coś nowego i ciekawego. Na przykład, kiedy wróciłem z Niemiec, kilka dni wydawało mi się, że wszyscy ludzie w metrze mówią po niemiecku. Nieważne, czy to był rosyjski, a nawet ukraiński, myślałem, że to wyłącznie język niemiecki. Potem wszystko się ustabilizowało. Jednak jest to ciekawa gra. To pozytywna pomyłka. Mój kompleks, z którym obnoszę się między ludźmi.
-    Zdarza ci się coś napisać, a potem to wymazać? Czy kiedykolwiek zniszczyłeś lub skreśliłeś wiersz?
-     Staram się nigdy nie skreślać. Myślę, że wymazywanie czegoś w sobie równa się chęci przekreślenia siebie minionego, podczas gdy należy być odpowiedzialnym za wszystko, co zrobiłeś w swoim życiu, bez względu na to, jak bardzo ci się to nie podoba. Nawet pobicie jakiegoś żula lub homoseksualizm, czy jakiś skok z Wieży Eiffla, rzeczy o których nawet nigdy nie śniłeś, wszystko to należy polubić. Jednak bywa, że teksty same się niszczą. W wieku 15 lat napisałem powieść liczącą siedemdziesiąt stron, zniknęła. Bardzo dużo opowiadań, wierszy też zniknęło, to znowu padł mi dysk twardy…
-    A za co pobiłeś faceta w soroczce?
-    Aż tak bardzo go nie pobiłem. Jechaliśmy autobusem na festiwal Hulajpole. Facet niby normalny, gdyby jeszcze był trzeźwy, ale wszyscy równo popili, ja zresztą też. Facet poprztykał się z Pantiukiem. Zaczęli wymieniać się słowami. W rzeczywistości Pantiuk nie bardzo się bronił, raczej był zdziwiony. Raptem podbiegłem i kilka razy przyłożyłem facetowi, ale zaraz wszystko ucichło. Pisarze muszą bronić godności innych pisarzy.
-    Czyli szkoła przetrwania nadal trwa?
-    Normalka. Kiedyś mój kolega potłukł naczynia w moim domu, nie pozostałem mu dłużny. Teraz nie zajmuję się takimi drobnostkami. To już nie ta sama jazda.
-    Kiedyś mi powiedziałeś, że zaczynasz pisać utwór prozatorski.
-    Piszę. To będzie próba śmiechu, śmieszne w połączeniu z pewnymi sytuacjami niestandardowymi i doświadczeniem wewnętrznym. Połączenie literatury wschodnioukraińskiej, która skłania się ku rosyjskiej i zachodnioukraińskiej skłaniającej się ku polskiej. Tragikomedia.
-    A jak dziś wygląda pracownia pisarza, w której starasz się to wszystko połączyć?
-    Mój gabinet to łazienka albo łóżko. Niedawno program pierwszy telewizji publicznej pokazywał mnie w programie Knyha.ua, jak leżę goły w wannie, piszę wiersz i puszczam bańki. Bardzo często się przeprowadzam, mniej więcej raz w roku, z różnych przyczyn ciągle szukam nowego mieszkania do wynajęcia. Ważnym jest dla mnie ciągłe odnajdywanie w nowym życiu schronienia z odpowiadającą mi atmosferą twórczą. To może być łóżko albo krzesło w kuchni (w każdymi miejscu to coś innego). Wprawdzie przez ostatnie półtora roku nie znalazłem takiego schronienia, ale sporadycznie to tu, to tam coś uda mi się napisać. Jest to dla mnie bardzo ważna sprawa, taka forpoczta, w której szukam poczucia bezpieczeństwa.
-    Na Ukrainie jest wielu pisarzy „mitycznych”. Jaki jest mit na temat ciebie?
-    Tak, pytanie dotyczące mitu jest bardzo ważne. Kiedyś Bohdan Horobczuk chciał się odżegnać od mitu. Ale w rzeczywistości owa chęć tworzy nowy mit: próby dyskredytacji mitu. Tu nie chodzi o to, kim jest pisarz, ale o to, czym on częściowo się żywi, czym go ogarnia otaczające go środowisko, czyli spotkania, ludzie, czytelnicy. Mit niejednokrotnie przerasta pisarza. Według mnie takim przykładem jest Jurij Andruchowycz (choć nie chcę umniejszać jego osiągnięć pisarskich). A mój mit… chyba jeszcze go nie ma. I to jest wspaniałe.
-    A chciałbyś stać się bardziej popularny?
-    Nie miałbym nic przeciwko temu. Myślę, że nikt by się nie sprzeciwiał. Jeśli piszesz, jest to rzecz naturalna. Jeśli już stawać się popularnym, to po pierwsze należy co do joty wybrać to jako swój cel sam w sobie, a po drugie nie wytwarzać mitu, a być uczciwym. Właśnie, jeśli powstanie mój mit, to niech to będzie mit mojej uczciwości.
-    Przypuśćmy, że stałbyś się bardzo popularny, czy chciałbyś wtedy przemówić do wszystkich? Powiedzieć, co mamy robić?
-     Kolejna ważna kwestia związana z literaturą. Literatura albo na coś wskazuje: swymi sentencjami i aforyzmami zachęca do czegoś albo polega na pisaniu o tym, co się widzi. Czy chciałbym zachęcać kogoś do czegoś? Nie, nie chciałbym niczego wypowiadać wprost, dlatego, że literatura pozbawiona jest sensu, podobnie jak każda inna sfera nieproduktywna. Uświadomiłem sobie to całkiem niedawno, możliwe, że wymaga to jeszcze dookreślenia. Ale powiedzmy piłka nożna tak samo nie ma sensu, a zarabia się na niej miliardy. Rok temu był taki przypadek, że podczas półfinału, gdy Liverpool przegrał z jakąś drużyną, bodajże z Chelsea, ktoś powiesił się w Afryce. Piłka nożna w pewnym stopniu kieruje losem. A jeśli literatura kieruje losem, to nie może na coś wskazywać, przecież żaden piłkarz Liverpoolu nie mówi, żeby ten człowiek z Afryki popełnił samobójstwo. Literatura ma do czegoś zachęcać, ale zawsze oczekuje się od niej, żeby zachęcała pozytywnie.
-    Czyli jesteś optymistą?
-    Tak.